DI CHÚC MIỆNG HỢP PHÁP KHI NÀO?

Tình huống pháp lý: Di chúc miệng hợp pháp khi nào?

Trước khi mất, bố tôi có dặn dò lại việc chia tài sản cho các con dưới sự chứng kiến của các anh chị em trong nhà và hai cán bộ xã. Chúng tôi ghi âm lại lời bố nói và chép tay lại. Bản di chúc này có hợp pháp không? Quy định thế nào mong được giải đáp, tôi xin cảm ơn.

Trả lời:

Thông thường, di chúc được lập bằng văn bản để thể hiện rõ ý chí của cá nhân. Thế nhưng, trong các trường hợp sức khỏe nguy kịch, bị cái chết đe dọa…, cá nhân không thể lập di chúc bằng văn bản mà phải chọn hình thức di chúc miệng để thể hiện mong muốn cuối cùng của mình về việc phân chia tài sản sau khi chết.

Điều 629 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về di chúc miệng như sau:

“Điều 629. Di chúc miệng

  1. Trường hợp tính mạng một người bị cái chết đe dọa và không thể lập di chúc bằng văn bản thì có thể lập di chúc miệng.
  2. Sau 03 tháng, kể từ thời điểm di chúc miệng mà người lập di chúc còn sống, minh mẫn, sáng suốt thì di chúc miệng mặc nhiên bị hủy bỏ.”

Khoản 1 và Khoản 5 Điều 630 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về di chúc hợp pháp như sau:

“Điều 630. Di chúc hợp pháp

  1. Di chúc hợp pháp có đủ các điều kiện sau đây:
  2. a) Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép;
  3. b) Nội dung của di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của luật.

  1. Di chúc miệng được coi là hợp pháp nếu người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước mặt ít nhất hai người làm chứng và ngay sau khi người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng, người làm chứng hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng viên hoặc cơ quan có thẩm quyền chứng thực xác nhận chữ ký hoặc điểm chỉ của người làm chứng.”

Trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng viên hoặc cơ quan có thẩm quyền chứng thực xác nhận chữ ký hoặc điểm chỉ của người làm chứng.

Điều 632 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về người làm chứng cho việc lập di chúc như sau:

“Điều 632. Người làm chứng cho việc lập di chúc

Mọi người đều có thể làm chứng cho việc lập di chúc, trừ những người sau đây:

  1. Người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật của người lập di chúc;
  2. Người có quyền, nghĩa vụ tài sản liên quan tới nội dung di chúc;
  3. Người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.”

Do vậy, để di chúc miệng mà bố bạn để lại được công nhận giá trị pháp lý, trước hết di chúc này phải được bố bạn lập khi không có đủ điều kiện lập di chúc bằng văn bản do bị đe dọa tính mạng, và di chúc này phải được lập trong thời gian không quá 03 tháng trước khi bố mất. Ngoài ra,  người di chúc miệng phải trong tình trạng minh mẫn, sáng suốt và phải thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước mặt ít nhất hai người làm chứng và ngay sau đó những người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn năm ngày, kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng hoặc chứng thực

Nếu đảm bảo các điều kiện trên, di chúc miệng mà bố bạn để lại được coi là hợp pháp và các bạn có thể sử dụng di chúc này làm căn cứ phân chia di sản mà bố bạn để lại.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *